Stap 1: Preliminair: Marktverkenning en deskundigen consulteren (herhalende stap)

Een goed begin is het halve werk en een goed geïnformeerde bouwheer is er twee waard. Alvorens het effectieve project aan te vatten, informeert de bouwheer zich best over de ‘state of the art’ van Smart Buildings en de mogelijkheden die hieraan gekoppeld zijn. In functie hiervan is het nuttig om een marktverkenning te doen. Dit laat toe een eerste (high level) antwoord te vinden op vragen als:

  • Wat zijn de verschillende facetten waarop een Smart Building een meerwaarde kan bieden?
  • Wat zijn (in grote lijnen) de beschikbare oplossingen en welke zijn de spelers op de markt?
  • Wat zijn volgens de aanbieders de voor- en nadelen van de beschikbare oplossingen?
  • Welke ‘tools’ (referentiekaders, labels, …) bestaan er waaraan ik mijn gebouw zou kunnen toetsen qua ‘smartness’/duurzaamheid/… en waar ik inspiratie zou kunnen halen over hoe mijn gebouw nog performanter te maken? (zie ook hoofdstuk 6)

Hier inzicht in krijgen laat de bouwheer ook al beseffen dat deze goed moet nadenken over de vraag ‘Wat maakt een gebouw ‘smart’ voor mij?’. Zoals uit de volgende stappen zal blijken, speelt de behoeftebepaling een ontzettend grote rol in hoe aan het begrip ‘Smart Building’ invulling gegeven wordt.

Het zich informeren over oplossingen is geen eenmalige stap voor aanvang van het project,
maar wel een actie waar continu aandacht naartoe moet gaan, parallel met de volgende stappen.

Een marktverkenning kan op verschillende manieren aangepakt worden. Tracht verschillende technieken te combineren, met als hoofddoel het bekomen van een goed inzicht in de markt. Zolang men zich houdt aan de aanbestedingsbeginselen, is ook een nauw contact met de markt zelf toegestaan en zelfs aan te raden. Hieronder krijgt u inzicht in twee interessante technieken om aan marktverkenning te doen:

  • Bureauonderzoek: opzoeken van informatie
    • Informatie uit eerder verrichte marktverkenningen en rapporten opgemaakt door
      neutrale instanties zoals kennisinstellingen (onderzoeksinstellingen zoals Buildwise, VITO, Verdantix, Memoori, etc., universiteiten en hogescholen), sectororganisaties (bv. Agoria) of thematische bedrijvenclusters (bv. Groen Licht Vlaanderen rond verlichting ; Flux50 rond slimme energie)
    • Informatie verzameld binnen onderzoeksprojecten (bv. https://smartbuildingsinuse.be/ (Smart Buildings) ; https://smartbuilt4eu.eu/ (Smart Buildings) ; https://www.intellicht.org/ (lichtregelsystemen) ; https://coock-sww.be/ (sanitair warm water installaties) ; https://maakjemeterslim.be/ems (energiebeheersystemen) ; …)
    • Informatie uit vakbladen, wetenschappelijke tijdschriften,…
    • Informatie op websites, whitepapers, video’s,… van aanbieders
    • Informatie door octrooiopzoekingen

Beperk het zoeken niet persé tot opzoekingen in de eigen moedertaal. Door ook informatie op te zoeken in bv. Engels, krijgt u een ruimere blik op de markt (niet alleen lokaal, maar ook internationaal).

  • Veldonderzoek: consulteren van deskundigen
    • Overleg met contacten uit het eigen netwerk (binnen en buiten de eigen organisatie, met als doel zicht te krijgen op zowel belangrijke behoeften als op bestaande oplossingen)
    • Bezoeken van aanbieders en verdelers van oplossingen
    • Deelname aan beurzen en conferenties
    • Begeleiding door (neutrale) experten die de markt goed kennen

Het zich omringen door neutrale partijen met kennis van zaken is sterk aangewezen. Een neutrale adviseur aanstellen die de bouwheer begeleidt en helpt om de mogelijkheden in kaart te brengen – zonder dat deze daarom noodzakelijk verantwoordelijk is voor de opmaak van het bestek en gunning van het project – is al vaak een verstandige keuze gebleken om als bouwheer een goed zicht te krijgen op het scala aan mogelijkheden en het kaf van het koren te scheiden, zonder zich te verliezen in de veelheid aan informatie die voorhanden is.

Het zich informeren over mogelijke oplossingen is geen eenmalige stap voor aanvang van het project, maar wel een actie waar continu aandacht naartoe dient te gaan, in parallel met de volgende stappen. Naarmate de noden duidelijker worden over het traject, kan de zoektocht naar informatie ook vernauwd (en verdiept) worden in de richting van de oplossingen die specifiek voor dit project beoogd worden.

Ga naar volgende artikel: Stap 2: Vastleggen van het doel
Keer terug naar de inhoudsopgave