Betrouwbaarheid
Om een optimale ervaring binnen een Smart Building te kunnen verzorgen, is het belangrijk dat het gebouw optimaal functioneert. Zo is het wenselijk dat de functies van een gebouw zoals verwarming, verlichting, etc. een maximale beschikbaarheid hebben en dat in geval van problemen de impact op de gebouwgebruikers minimaal is.
Er zijn verschillende aspecten die het optimaal functioneren van een Smart Building zullen beïnvloeden. Enerzijds zijn er aspecten waarover relatief veel controle mogelijk is, zoals bijvoorbeeld de positionering van sensoren of de configuratie van een controlecomponent. Anderzijds zijn er ook moeilijker te beheren aspecten, zoals onverwachte gebeurtenissen (bv. een stroompanne of een technisch defect). Deze laatste aspecten kunnen, hoewel moeilijk te voorspellen toch zo goed mogelijk onder controle gehouden worden door in te zetten op betrouwbaarheid. Naast betrouwbaarheid van individuele componenten zijn ook betrouwbaarheid op systeemniveau en de betrouwbaarheid van de digitale communicatienetwerken tussen deze systemen belangrijke aandachtspunten.
Bij het evalueren van de betrouwbaarheid van (componenten binnen) een digitaal communicatienetwerk is Quality of Service of ‘QoS’ een vaak gebruikt begrip. Er zijn verschillende factoren die bepalen of een netwerk de beoogde diensten kan leveren. Zo zijn de beschikbaarheid en responstijd belangrijke elementen die de kwaliteit zullen beïnvloeden. Technische parameters zoals vertraging (‘latency’) en haalbare doorvoersnelheid (’throughput’) spelen hierin een belangrijke rol. In bepaalde gevallen, bv. bij veiligheidskritische netwerken, is het belangrijk om een minimale gegarandeerde QoS te hebben. In andere gevallen wordt er geen minimale dienstverlening gegarandeerd en spreekt men van een ‘best effort’ dienstverlening.
Om een minimale gegarandeerde QoS te bereiken binnen een digitaal communicatienetwerk kan onder andere ingezet worden op redundantie. Zeker voor de verbinding met het internet, waarvan verschillende systemen afhankelijk kunnen zijn, kan het de moeite lonen om te investeren in een redundante aansluiting. Zo kan er bijvoorbeeld geopteerd worden voor twee aansluitingen op straatniveau aan verschillende kanten van het gebouw of voor een bijkomende draadloze internetaansluiting. Op die manier zal het gebouw de internetconnectiviteit niet verliezen wanneer er zich een probleem voordoet met één van de verbindingen. Dergelijke maatregelen zijn ook expliciet opgenomen binnen onder meer R2S en WiredScore[1].
Het spreekt voor zich dat ook voor de gebouwsystemen zelf betrouwbaarheid erg belangrijk is. Ook hier kan gebruik gemaakt worden van redundantie, bv. voor kritieke componenten zoals centrale controllers en servers[2]. Andere maatregelen die kunnen bijdragen aan de betrouwbaarheid zijn de beschikbaarheid van een goede helpdesk en bekwaam technisch personeel en het voorzien van back-up en fall-back oplossingen.
Zo kan een lokale controller in geval van problemen met de verbinding met een centraal systeem bijvoorbeeld terugvallen op een (nood)configuratie waarbij een minimale functionaliteit verzekerd wordt (fall-back configuratie) en de bediening mogelijk blijft met behulp van lokale bedieningspanelen of knoppen. Een ander voorbeeld is het garanderen van een minimale functionaliteit van een centraal systeem bij het wegvallen van internetconnectiviteit.
[1] Voor meer informatie over R2S en WiredScore, zie de publicatie ‘Kwantificeren van de ‘smartness’ van gebouwen’ op https://www.smartbuildingsinuse.be/publicaties-en-artikels/
[2] Gezien redundantie impliceert dat extra systemen voorzien moeten worden, kan er een significante extra kost mee gepaard gaan. Typisch zal enkel voor de meest kritische systemen redundantie voorzien worden.
Ook het voorzien in back-ups en logbestanden zijn maatregelen die de betrouwbaarheid ten goede kunnen komen. Logbestanden laten toe om problemen dieper te analyseren en met behulp van back-ups kunnen componenten of systemen na een onverwachte gebeurtenis relatief snel tot hun oorspronkelijke toestand hersteld worden.
Praktijkcase lezen waarin de thematiek van ‘Betrouwbaarheid van systemen’ aan bod komt? Lees verder door te drukken op de link.
Een ander belangrijk aandachtspunt voor betrouwbaarheid op systeemniveau is het voorzien van redundantie op gebied van de toepassingen voor de gebruiker. Zo biedt een automatisch toegangscontrolesysteem dat werkt via een smartphone app idealiter ook alternatieve toegangsmogelijkheden (bv. via een badge). Een ander voorbeeld is dat de gebruiker de kunstverlichting kan aansturen m.b.v. een smartphone of tablet, maar dit evengoed via drukknoppen in de ruimte kan doen.
Tot slot is ook betrouwbaarheid van data een belangrijk aandachtspunt. Voor data die voortkomen uit gebouwsystemen zal deze betrouwbaarheid voornamelijk bepaald worden door de betrouwbaarheid van de gebouwsystemen en de systemen voor digitale connectiviteit (zie voorgaande alinea’s). Voor bepaalde types sensoren kan kalibratie belangrijk zijn om correcte meetwaarden te kunnen garanderen. Er kan ook gebruik gemaakt worden van externe databronnen (bv. online weerdata, luchtkwaliteit, …) waarvan de kwaliteit soms onzeker is.
De systemen die data verwerken, houden dan best ook rekening met de mogelijkheid dat de data van slechte kwaliteit kunnen zijn (bv. onrealistische waarden) of dat bepaalde sensoren of externe databronnen tijdelijk niet beschikbaar zijn Deze verificatie gebeurt, zeker bij grote hoeveelheden data, idealiter automatisch (bv. via software voor anomaliedetectie).
[1] Bij niet-beschikbaarheid van componenten en detecteerbare defecten, kunnen bijvoorbeeld automatische meldingen en/of rapporteringen ingesteld worden voor de verantwoordelijke partij.
Ga naar volgende artikel: Privacy en eigendom van data
Keer terug naar de inhoudsopgave
